Aşil Tendon Yırtığı: Nedir? Tanısı, Tedavisi ve Ameliyatı

Yayın Tarihi: 15 Haziran 2026 Pazartesi

Aşil tendon yırtığı; ani topuk arkası ağrısı, şişlik, morarma, aksayarak yürüme ve güç kaybı ile ortaya çıkabilen ciddi bir tendon yaralanmasıdır. Bu yazıda Aşil tendon yırtığının nedenleri, belirtileri, tanı yöntemleri, ameliyatlı ve ameliyatsız tedavi seçenekleri, ameliyat sonrası dönem, iyileşme süresi ve fizik tedavi süreci ayrıntılı şekilde anlatılmaktadır.

İçindekiler:

Aşil Tendon Yırtığı Nedir?

Aşil Tendon Yırtığı Belirtileri

Aşil Tendon Yırtığı Tanısı

Aşil Tendon Yırtığı Tedavisi

Aşil Tendon Yırtığı Ameliyatı

Aşil Tendon Yırtığı Nedir?

Bacak kaslarımızı (kalf kasları) topuk kemiğine bağlayarak yürümeyi sağlayan yapıya Aşil tendonu denir. Yürüme, koşma, çömelme, zıplama ve merdiven/yokuş inip çıkma gibi temel insan hareketlerinin hepsi Aşil tendonu sayesinde gerçekleşir.

Aşil tendonunun herhangi bir nedenle kendi içinde veya topuk kemiğine tutunduğu alandan kopmasına Aşil tendon yırtığı denir. Aşil tendon yırtıkları genelde spor yaralanmaları şeklinde gelişir. Koşma, sprint, hızlanma-yavaşlama gibi hareketler ile görülebilir. Kimi zaman günlük hayatta gerçekleşen düşmeler veya kaza ile Aşil tendonunun kesilmesi de Aşil tendon yırtıklarına neden olabilir.

Aşil Tendon Yırtıkları 3 Bölgeden Gerçekleşebilir:

Kasa yakın olan kas-tendon bileşkesinden.
Aşil tendonunun kendi içinden.
Aşil tendonunun topuk (kalkaneus) kemiğine tutunma yerinden.

Aşil Tendon Yırtığı Belirtileri

Aşil tendon yırtıklarında en temel bulgu; yaralanma sonrası topuk üzerinde hissedilen şiddetli ağrıdır. Kimi zaman yırtık anında topuk bölgesinden şiddetli bir ses (şak sesi) gelebilir. Yırtık sonrası dakikalarda ilgili alanda şişlik ve morarma da tabloya eklenir. Aksayarak yürüme/yürüyememe, ayağı sürükleme ve ayak bileğinde fonksiyon kaybı; bu tarz yaralanmalarda görülen diğer belirtiler olarak sayılabilir.

Aşil Tendon Yırtığı Tanısı

Aşil tendon yaralanması şüphesi olan hastalar genelde acile gelir. Acil hekimleri tarafından ilk değerlendirmeleri yapılan hastalar için ortopedi hekimlerine danışılır. Ortopedik muayene ve sonrasında istenen MR veya ultrason görüntülemesi ile kesin tanı konulur.

Aşil Tendon Yırtığı Tedavisi

Aşil tendonu yırtıklarında tedavi, yırtık yerine ve yırtığın tam kat (kopma tarzı yırtık) olup olmamasına göre değişir.

Ameliyat Gerektirmeyen Aşil tendon Yırtıkları:

Kısmi Aşil Tendon Yırtıkları: Tendon devamlılığı olduğu için ameliyat gerektirmez ve alçı ile tedavi edilebilir.
Kas Tendon Bileşkesinde Yer Alan Yırtıklar: Bu yırtıklarda kendiliğinden iyileşme potansiyeli olduğu için alçı ile tedavi edilebilirler.

Bu hastalarda 6 hafta kısa bacak alçı sonrası brace tedavisi ve fizik tedavi verilir.

Ameliyat Gerektiren Aşil Tendon Yırtıkları:

Aşil tendonunun tendon içinde tam kat yırtığı (kopması).
Aşil tendonunun topuğa (kalkaneus) tutunma yerinden kopması.
Aşil tendon kopmalarını (tam kat yırtıklarını) alçı ile tedavi eden bir ekol de vardır. Ama bu hastalarda uzun süre alçı tedavisine bağlı komplikasyon gelişme riski vardır.

Yine bu hasta grubunda ileriki yıllarda ayak bilek ekleminde kireçlenme geliştiğine dair yayınlar vardır. Aşil tendon kopmalarının alçı ile tedavi edildiği durumlarda tendonun yeniden kopma ihtimalinin, ameliyat edilen hastalara göre daha yüksek olduğu bildirilmiştir.

Aşil Tendon Yırtığı Ameliyatı

Aşil tendon ameliyatları tamir ameliyatlarıdır. Yani yırtılan tendonun uçları bir araya getirilerek dikilir. Tamir için FiberWire veya Ethibond adı verilen güçlendirilmiş dikişler kullanılır. Aşil tendonu topuk yapışma yerinden kopar ise bu kez kemiğe konulan çapalar (anchor) yardımı ile tendon tamir edilir. Aşil tendon ameliyatları cerrahın tercihine göre açık veya kapalı yöntemler ile yapılabilir. Aşil tendon tamiri ameliyatları ortalama 30-60 dakika arasında sürmektedir.

Aşil tendon yırtıkları tanı sonrası ameliyat kararı alınması halinde uygun olan en kısa zamanda ameliyat edilmesi gereken durumlardır. Gecikmiş aşil tendonu yırtığı durumunda ameliyat eğer 15 günden sonraya kalırsa Aşil tendonunda yırtık uçlarında kısalma gerçekleşir ve yırtık uçlarını bir araya getirmek mümkün olmaz. Bu durumda; tendon transferi, tendon rekonstrüksiyonları veya tendon kaydırma ameliyatları gibi komplike cerrahi tekniklerin uygulanması gerekmektedir.

Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Aşil tendon yırtıkları mutlaka tedavi edilen yaralanmalardır. Uygun tedavi edilmediği durumlarda tendon kendiliğinden iyileşemez ve hastalarda aksama, topallama, güç kaybı ve fonksiyon kaybı gibi problemler izlenir.

Yırtık Ne Kadar Sürede İyileşir?

Aşil tendon yırtıklarında ameliyatlı veya ameliyatsız tedavi edilen hastalarda uzun dönemde süreç benzer olmakla beraber, ameliyat edilen hastalarda rehabilitasyon daha hızlı başlar. Ameliyat, alçı, bot ve fizyoterapi dönemleri süresinde hastalar yaklaşık 20 gün destekli (koltuk değneği veya walker) yürürler. Aksama ve topallama olmadan yürümeleri yaklaşık 45. günü bulmaktadır. Koşmaya yaklaşık 3. ayda izin verilirken, profesyonel sporcuların tekrar müsabakaya çıkması yaklaşık 9 ay sürmektedir.

Ameliyat Sonrası Dönem Nasıldır?

Aşil tendon yaralanmalarında cerrahi tedavinin uygulanması aşaması tabii ki çok önemlidir. Ancak ameliyat sonrası dikkat edilmesi gereken durumlar da bir o kadar önemlidir. Ameliyat sonrası gün hasta evine taburcu edilir. Yaklaşık 15 gün alçı uygulaması önerilir; alçının arkasına açılan pencere ile hastaya günlük pansuman yapılmalıdır. 15. gün ortopedi vizitinde yara kontrol edilir ve alçı çıkarılarak açı ayarlı Aşil botu uygulanır. Aşil botunun açısı ortopedi hekimlerince ayarlanır ve her hafta açısı artırılarak rehabilitasyona yaklaşık 4 hafta bot ile devam edilir. Bot çıktıktan sonra fizyoterapist eşliğinde güçlendirme, eklem hareket açıklığı ve yük aktarımı çalışmaları yapılır.

Ameliyattan Sonra Yara Problemleri Olur mu?

Aşil tendon çevresindeki cilt çok ince olduğundan dolayı bu alanda yara iyileşme bozukluğu ve yumuşak doku problemleri sık görülür. Cerrahlar tarafından yumuşak dokular çok nazikçe açılmalı ve tamir edilmelidir. Hastaların ameliyat sonrası yara bakımı, beslenmesi, kan şekerlerinin dengeli olması ve sigara içmemesi yara iyileşmesi açısından son derece kritik durumlardır. Yara iyileşmesinde gecikme veya problem olması, enfeksiyon gelişmesi gibi durumlarda yıkama, debridman ve cilt flebi gibi ek ameliyatlar gerekebilir.

Ameliyat Sonrası Fizik Tedavi Gerekli mi?

İster cerrahi ister alçı tedavisi ile tedavi edilsin, tüm Aşil tendon yırtıkları sonrasında iyileşme döneminde fizyoterapi olmazsa olmaz bir süreçtir. Fizyoterapi iyileşme ve günlük hayata dönüşü hızlandırır.

Yazar: Op. Dr. Atakan Ezici
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı