Ayak Bileği Kırığı: Nedir? Tanısı, Tedavisi ve Ameliyatı

Ayak bileği kırığı, tibia, fibula veya talus kemiklerinde travma sonucu oluşan ciddi bir ortopedik yaralanmadır. Kırığın tipi, eklem yüzeyindeki hasar ve bağ yaralanmaları tedavi planını belirler. Erken tanı, anatomik kırık tespiti ve uygun rehabilitasyon; eklem hareketlerinin korunması, kireçlenmenin önlenmesi ve normal yürüme fonksiyonunun geri kazanılması açısından büyük önem taşır.

Ayak Bileği Kırığı Nedir?

Ayak bileği eklemi; tibia (kaval kemiği), fibula ve talus kemikleri tarafından oluşturulur. Bu kemikler, çeşitli kıkırdak ve bağ yapıları sayesinde ayak bileği eklemini meydana getirir.

Bu kemiklerden herhangi birinde veya eklem çevresinde kırık oluşmasına ayak bileği kırığı denir. Bazı durumlarda ayak bileği kırıklarına eklem çıkığı, açık yaralar, ciddi yumuşak doku yaralanmaları veya ayak bileği bağ yaralanmaları da eşlik edebilir.

Ayak bileği kırıkları; travmaya bağlı gelişen kırıklar ve ayak bileğinin aşırı kullanımına bağlı gelişen stres kırıkları olmak üzere iki gruba ayrılır.

Ayak Bileği Kırığı Belirtileri Nasıl Olur?

Ayak bileği kırıklarının en önemli belirtisi şiddetli ağrıdır. Kırık sonrasında kırılan ayağın üzerine yük vermek ve yürümek neredeyse imkânsızdır. Travmadan birkaç saat sonra ağrının şiddeti artar.

Yük verememe, şişlik, morarma, deformite ve fonksiyon kaybı gibi belirtiler tabloya eklenir. Uygun tedavi uygulanmadığında belirtilerin şiddeti saatler içerisinde artabilir.

Ayak Bileği Kırığı Tanısı Nasıl Konulur?

Ayak bileği travması sonrası gelişen belirtiler nedeniyle hasta ortopedi uzmanına veya acil servise başvurur. Yapılan fizik muayenenin ardından çekilen röntgen ve gerektiğinde bilgisayarlı tomografi (BT) ile kırığın kesin tanısı konulur.

• Ayak bileği kırığı şüphesinde ilk olarak yapılacaklar:
• Ayak bileği travması sonrasında kırık belirtilerinden bir veya birkaçının bulunması durumunda;
• Ayağın üzerine basılmamalı ve yürünmemelidir.
• Ayak yüksekte tutulmalı ve buz uygulaması yapılarak şişliğin artması önlenmelidir.
• Ayak bileği mümkün olduğunca hareketsiz tutulmalıdır.
• En kısa sürede en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Ayak Bileği Kırığı Tedavi Seçenekleri Nelerdir?

Ayak bileği kırığında ilk tedavi, ağrıyı azaltmaya yönelik ilaç tedavisi ve buz uygulamasıdır. Ardından ayak geçici olarak atel ile sabitlenir. Bu süreçte kullanılan atel hem ağrıyı azaltır hem de kırık bölgesini hareketsiz tutar.

Kesin tedavi, kırığın tipi, yerleşimi ve şiddetine göre planlanır.

Cerrahi dışı tedavi seçenekleri:

• Atel uygulaması.
• Alçı uygulaması.
• İlaç tedavisi.
• Bacağın yüksekte tutulması ve buz uygulanması.

Cerrahi tedavi seçenekleri:

• Plak ve vida ile kırık tespiti.
• K-teli ile kırık tespiti.
• Ayak bileği artroskopisi yardımıyla kırık tedavisi.
• Eksternal fiksatör ile kırık stabilizasyonu.

Ayak Bileği Kırığında Cerrahi Tedavisi Kriterleri Nelerdir?

Ayak bileği kırıklarında cerrahi tedavi kararı kırığın tipi, yerleşimi ve şiddetine göre belirlenir.

Cerrahi tedavi gerektirebilen durumlar şunlardır:

• Eklem içi parçalı ayak bileği kırıkları.
• Bağ yaralanmasının eşlik ettiği kırıklar.
• Açık kırıklar.
• Damar veya sinir yaralanmasının eşlik ettiği kırıklar.
• Eklem yüzeyinde basamaklanma bulunan kırıklar.
• Şiddetli kıkırdak hasarı bulunan kırıklar.