Diz Kireçlenmesi (Gonartroz): Nedir? Nedenleri? Tedavisi?

Diz kireçlenmesi (gonartroz), diz eklemindeki kıkırdağın zamanla aşınması sonucu gelişen ilerleyici bir eklem hastalığıdır. Bu sayfada diz kireçlenmesinin nedenleri, belirtileri, tanı yöntemleri, cerrahi ve cerrahi dışı tedavi seçenekleri ile egzersiz önerileri hakkında güncel ve bilimsel bilgiler bulabilirsiniz.

Diz Kireçlenmesi (Gonartroz) Nedir?

Diz eklemi, yıllar içerisinde yıpranıp bozulabilir. Bu yıpranmaya bağlı olarak diz ekleminde kıkırdak kaybı görülür. Kıkırdak kaybı zamanla ilerleyerek artar ve kemik yüzeyler ortaya çıkabilir. Diz eklemindeki kıkırdak dokunun kaybolarak kemik yüzeylerin birbirine temas etmesi (sürtmesi) durumuna diz kireçlenmesi (gonartroz) adı verilir.

Diz kireçlenmesi şiddetine göre 4 sınıfa ayrılır. Buna göre en hafif olan gruba 1. evre diz kireçlenmesi, en ağır formuna ise 4. evre diz kireçlenmesi adı verilir.

Diz Kireçlenmesi (Gonartroz) Nedenleri Nelerdir?

Diz eklemindeki yapılar; gün içerisinde yapılan hareketlerle, travma esnasında veya spor faaliyetleri sırasında yaralanabilir. Bu yaralanmalar kimi zaman kendiliğinden iyileşir, kimi zamansa ortopedi hekimlerince tedavi edilir.

İyileşmeyen veya hekimler tarafından tedavi edilmeyen diz hasarları zamanla kıkırdak kaybı ile sonuçlanır.

Diz ekleminde kireçlenmeye neden olan en sık diz yaralanmaları aşağıdaki gibi sıralanabilir:

• Menisküs Yırtıkları
• Çapraz Bağ ve Diğer Diz Bağ Yaralanmaları
• Diz Çevresi Kırıkları
• Diz İçi Enfeksiyon (Septik Artrit)
• Bacak Eğriliği

Diz Kireçlenmesi (Gonartroz) Belirtileri Nelerdir?

Diz kireçlenmesi olan hastalarda en tipik bulgu ağrıdır. Ağrı aktivite ile artıp, istirahat ile azalmaktadır. Diz kireçlenmesi hastalarında ağrı dışında; fonksiyon kaybı, hareket kısıtlılığı, yangı, batma, aksama ve erken yorulma gibi semptomlar görülebilir.

Diz kireçlenmelerinde görülen bu semptomlar; hafif olgularda çok daha az iken, son evre diz kireçlenmeleri dizde sakatlığa ve yürüyememeye neden olmaktadır.

Diz Kireçlenmesi (Gonartroz) Tanısı Nasıl Konulur?

Diz kireçlenmesi tanısı ortopedi hekimlerince konulur. Diz ağrısı ile gelen hasta ortopedi hekimleri tarafından değerlendirilir. Ayrıntılı anamnez ve fizik muayene değerlendirmesi sonrası ortopedi hekimlerince radyolojik tetkikler istenir. Çekilen röntgen ve/veya MR tetkikleri sonrası diz kireçlenmesinin kesin tanısı konulur.

Diz Kireçlenmesi (Gonartroz) Tedavisi Nasıldır?

Diz kireçlenmesinin tedavisi, hastalığın evresine göre değişmektedir. Temel olarak hafif olgularda cerrahi dışı tedaviler, son evre diz kireçlenmelerinde ise cerrahi tedavi uygulanmaktadır.

Diz kireçlenmesi tedavisinde uygulanan cerrahi dışı tedavi yöntemleri:

• Aktivite kısıtlama ve modifikasyonu.
• Uygun ortopedik ayakkabıların giyilmesi.
• Diz güçlendirme ve esnetme egzersizleri ile fizik tedavi.
• İlaç tedavileri.
• Glukozamin, kondroitin, tip 2 kollajen, Boswellia, curcumin, MSM ve akgünlük ekstresi gibi vitamin takviyelerinden bir veya birkaçının kullanılması.
• Diz içi enjeksiyonlar.

Diz Kireçlenmesi (Gonartroz) Tedavisinde Kullanılan İlaçlar

Gonartroz tedavisinde birçok ilaç seçeneği bulunur. Bu ilaçlar aşağıdaki gibi sayılabilir:

• NSAID’ler (Nonsteroid Antienflamatuvar İlaçlar)
• Kortizon ve benzeri Steroidler
• Pregabalin, Gabapentin gibi Nörolojik İlaçlar
• Kas Gevşeticiler
• Morfin ve türevi Opioidler
• Antidepresanlar
• Vitamin Takviyeleri

Hastalığın ve hastanın durumuna göre bu ilaçlardan biri veya birkaçı tedavide kullanılabilmektedir.

Diz Kireçlenmesi (Gonartroz) Ameliyatları Nelerdir?

Diz kireçlenmesinde tedavi seçenekleri hastalığın yerine ve şekline göre farklılık gösterir. Cerrahi tedavi seçenekleri olarak:

• Diz Artroskopisi
• Yüksek Tibial Osteotomi (YTO) Ameliyatı
• Kısmi Diz Protezi
• Tam / Total Diz Protezi
• Patellar Resurfacing
• Eklem Dondurma (Artrodez)

Seçeneklerinden birisi uygulanabilir.